Trong những năm gần đây, PrEP (Pre-Exposure Prophylaxis: dự phòng trước phơi nhiễm) đã trở thành giải pháp chiến lược trong kiểm soát dịch HIV tại Việt Nam. Khi nhu cầu bao phủ ngày càng tăng, việc có thêm các lựa chọn thuốc chất lượng cao là yếu tố then chốt để bảo đảm tính bền vững của chương trình. EDAR-EM – sản phẩm PrEP đường uống đạt chuẩn EU-GMP – hứa hẹn góp phần mở rộng khả năng tiếp cận PrEP cho cộng đồng.
◾ Bức tranh dịch tễ và mục tiêu bao phủ PrEP tại Việt Nam
Theo xu hướng dịch tễ gần đây, mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng hơn mười nghìn ca nhiễm HIV mới. Năm 2025, con số được báo cáo là 13.351 ca, tập trung chủ yếu ở các nhóm nguy cơ cao như ở nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM) và phụ nữ chuyển giới (TGW)1,2. Một trong những giải pháp trọng tâm là đẩy mạnh dự phòng PrEP, đặc biệt ở nhóm MSM và người sử dụng ma túy. Dựa theo nghiên cứu mới đây tại 10 tỉnh thành và mở rộng toàn quốc, nhóm MSM hiện có 428.450 người1. Ước tính quy mô các nhóm nguy cơ cao khác bao gồm: phụ nữ chuyển giới 81.600 người, người tiêm chích ma túy 189.000 người, phụ nữ bán dâm 86.000 người6. Theo UNAIDS, độ bao phủ PrEP tại Việt Nam mới khoảng 20%, trong khi muốn đạt mục tiêu chấm dứt AIDS vào năm 2030, tỷ lệ này cần đạt 70%3.
Với mục tiêu bao phủ PrEP và nhu cầu tiếp tục tăng, cả nước hiện có khoảng 70.000 người thuộc nhóm nguy cơ cao đã sử dụng dịch vụ điều trị dự phòng PrEP ít nhất 1 lần2. Thị trường PrEP vì vậy đang mở rộng với yêu cầu ngày càng khắt khe hơn về chất lượng, tiêu chuẩn sản xuất với nguồn cung ổn định.
· Mục tiêu đến năm 2030 duy trì và tăng tỷ lệ điều trị PrEP ở nhóm MSM đạt từ 40% trở lên (khoảng 170.000 người) 4.
· Tập trung mở rộng tiếp cận ở tuyến y tế cơ sở và các nhóm cộng đồng nguy cơ cao (MSM, TGW, bạn tình người nhiễm HIV,…).
· Sự cần thiết phải có thêm lựa chọn thuốc chất lượng cao.
◾ TDF/FTC giữ vai trò trung tâm trong dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP)
Hiện nay, TDF/FTC (Tenofovir disoproxil fumarate + Emtricitabine) giữ vai trò then chốt trong dự phòng HIV nhờ các ưu điểm vượt trội sau:
· Là phác đồ được WHO và CDC khuyến cáo ưu tiên, chiếm tỷ lệ sử dụng cao nhất trong các chương trình PrEP tại hơn 70 quốc gia.
· Hiệu quả dự phòng > 99% nguy cơ nhiễm HIV qua đường tình dục khi tuân thủ tốt, với bằng chứng mạnh ở nhiều nhóm nguy cơ (MSM, TGW, PWID, cặp đôi khác HIV).5
· Áp dụng linh hoạt cho nhiều mô hình sử dụng: Hỗ trợ cả PrEP hằng ngày và PrEP tình huống (2-1-1) cho MSM, giúp tăng mức độ chấp nhận và tuân thủ5
· Hồ sơ an toàn lâu dài, tin cậy: Dữ liệu từ hàng triệu người dùng cho thấy an toàn, dung nạp tốt, phù hợp triển khai cộng đồng.
· Dễ tiếp cận và bền vững: Chi phí hợp lý, nguồn cung ổn định, dễ triển khai tại tuyến cơ sở → là giải pháp chủ lực để mở rộng bao phủ PrEP ở Việt Nam.
· Góp phần trực tiếp vào mục tiêu quốc gia 2030: Là công cụ quan trọng trong giảm nhiễm mới, hỗ trợ Việt Nam tiến gần mục tiêu chấm dứt dịch AIDS theo mục tiêu của Bộ Y tế.
◾ Sản phẩm mới: EDAR – EM
EDAR-EM là sản phẩm PrEP đường uống mới trên thị trường, chứa TDF/FTC – phác đồ PrEP ưu tiên hiện nay. Sản phẩm được sản xuất tại nhà máy RV Lifesciences Ltd. theo tiêu chuẩn liên minh Châu Âu EU-GMP, đảm bảo chất lượng dược phẩm cao và đáp ứng yêu cầu cung ứng ổn định cho chương trình PrEP. EDAR-EM góp phần mở rộng sự lựa chọn cho các cơ sở y tế và cộng đồng, hỗ trợ mục tiêu tăng tốc bao phủ PrEP trong thời gian tới.
Tổng quan về EDAR-EM
- Thành phần: Tenofovir disoproxil fumarate (TDF) 300 mg + Emtricitabine (FTC) 200 mg
- Dạng bào chế: Viên nén bao phim.
- Chỉ định: dự phòng trước phơi nhiễm HIV theo hướng dẫn Bộ Y tế.
Điểm nổi bật
- Sản xuất theo tiêu chuẩn châu Âu EU-GMP.
- Đảm bảo chất lượng, an toàn, ổn định nguồn cung, tránh nguy cơ thiếu thuốc.
- Hỗ trợ đa dạng hóa nguồn cung trong nước, tăng lựa chọn cho cơ sở điều trị và cộng đồng.
